Werkgeluk bij Defensie vs werkgeluk bij Experius

26 mrt 2018
295 keer
Evelien Veenman Evelien Veenman
“Met wat geluk werk je wel zo lekker”, was de kop van een artikel in de Volkskrant op de internationale ‘Dag van het geluk’. In het artikel is Evelien Veenman, Chief Happiness Officer bij het ICT bedrijf Experius, aan het woord (zie foto). Veenman is bij het bedrijf behalve voor personeelszaken, ook verantwoordelijk voor het werkgeluk van de werknemers. Zij zorgt ervoor dat ze zich zo prettig als mogelijk voelen op hun werk. Gelukkige medewerkers leiden volgens haar tot tevreden en loyale klanten en zo tot meer winst.

Zou een happiness officer een oplossing voor de personele problemen bij de krijgsmacht kunnen zijn? Met andere woorden zou een stel-de-medewerker-centraal-beleid, net zoals in een ‘softe’ ICT-omgeving óók bij Defensie kunnen werken? Wat zouden de effecten zijn op de bovenmatige uitstroom als de militair beter in zijn/haar vel zou zitten? Wordt de belastingbetaler, de Nederlander en/of de politiek daar beter van? In mijn ogen interessante vragen die ik in deze blog wil toetsen aan drie actuele voorbeelden bij Defensie.

Op ‘De dag van het geluk’ las ik in dezelfde Volkskrant een artikel over de leegloop bij het Korps Mariniers. Het Korps moet over een paar jaar van Doorn naar Vlissingen verhuizen. Het overgrote deel van de mariniers wil dit niet. En se zijn boos, want er is nooit aan hen gevraagd wat zij van een verhuizing zouden vinden (Voor nadere informatie verwijs ik naar onze website www.kvmo.nl). Voormalig minister van Defensie Hillen (CDA) stelde in een interview dat hij het Korps niet als ‘cadeautje’ aan Karla Peijs (partijgenoot en commissaris van de Koning in Zeeland) had gegeven. De mariniers wilden dit zelf, volgens hem. Op de vervolgvraag ‘Maar de mariniers willen niet’ zei Hillen: ‘Ik ben er niet om het Korps te ‘pleasen’’. Als reactie op de commotie rondom de verhuizing in de Volkskrant laat VVD-woordvoerder en Zeeuw Andre Bosman in een Zeeuwse krant weten: ‘Klachten mariniers kloppen voor geen meter’. Hoezo klachten? De mariniers willen niet verhuizen!

De politiek geeft een duidelijk signaal aan de mariniers af: de politiek is er niet om de mariniers te ‘pleasen’. Het geluk van de mariniers en hun thuisfront, dat niet naar Zeeland wil verhuizen doet niet ter zake. (Lokale) partijpolitiek is belangrijker dan het werkgeluk van de mariniers en het veiligheidsproduct dat zij moeten leveren. Het gevolg hiervan is dat de operationele inzet van het Korps in het geding komt. Door het grote aantal vacatures is er al één compagnie (108 mariniers) leeg. Deze lege eenheid moet volgend jaar operationeel worden ingezet. Het voorzettingsvermogen van het Korps ligt ‘onder vuur’ en hiermee de veiligheid van ons allemaal.

Niet alleen de mariniers worden niet ‘gepleased’, getuige het tweede voorbeeld. In een Kamerbrief over het verschil in salaris tussen burgerluchtverkeersleiders en militaire luchtverkeersleiders, factor 2 á 3, las ik het volgende: “Salarisverhoging voor de schaarste categorie luchtverkeersleiders wordt niet overwogen. Het verschil in beloning tussen de civiele en de militaire luchtverkeersleiding is zo groot, dat overbrugging daarvan tot ontwrichting van het salarissysteem van Defensie zou leiden”. Ontwrichting van het salarissysteem? Hoezo, geef ze gewoon een arbeidsmarkttoeslag om te voorkomen dat vanwege het tekort aan luchtverkeersleiders onze operationele inzet wordt ontwricht. Daarnaast is een toeslag vele malen goedkoper dan het continu moeten opleiden van nieuw personeel vanwege de grote uitstroom.

Derde voorbeeld: op het KIM krijgen Adelborsten die een bepaalde studierichting doen een (schaarste) bonus van € 3.500,- op het moment dat zij hun opleiding afronden. De regeling is sinds 2015 van toepassing. De Adelborsten die in 2013 en 2014 reeds met hun opleiding zijn begonnen en op het punt staan om de opleiding te voltooien komen niet voor de bonus in aanmerking, ondanks het feit dat zij tot dezelfde schaarste categorie behoren. Nog voordat ze hun eerste functie gaan vervullen als officier is er al sprake van teleurstelling, omdat zij terecht niet begrijpen wat het verschil is met hun jongere collega’s.

Ik denk dat een Chief Happiness Officer met mandaat veel geld kan besparen voor Defensie en de belastingbetaler. Bij Defensie is het ingesleten gedrag ‘penny wise, pound foolish’ leidend. Want in geen van de berekeningen die Defensie maakt wordt meegenomen dat voor iedere militair die vanwege werkgeluk langer bij Defensie blijft werken geldt, dat er een aanzienlijke besparing tegenover staat: je hoeft namelijk iemand niet te vervangen en dus jaren op te leiden. Daarnaast zal een militair die goed in zijn vel zit de beste werver zijn die je maar kunt bedenken. Voor wat betreft onze politici: zij moeten zich realiseren dat zij niet voor zichzelf en hun partij in de Kamer zitten, maar in het belang van (een veilig) Nederland. Het wordt in mijn ogen dan ook tijd voor meer ‘Evelien Veenman’ bij Defensie en de politiek!

Reactie Evelien Veenman
Ik heb mijn weblog voorgelegd aan Chief Happiness Officer Evelien Veenman van Experius. Haar reactie hierop:

‘Uiteraard gaat het om een hele andere sector maar ik denk dat een aantal zaken wel de basis zijn voor een fijne werkplek. In het algemeen kan je zeggen dat werkgeluk is dat je voldoening, plezier en zingeving ervaart op je werkplek én dat je zelf invloed hebt hierop. Dat laatste is duidelijk misgegaan in deze zaak.

Ik heb het probleem voorbij zien komen in het nieuws en kan goed begrijpen dat een hoge uitstroom het gevolg is. Als wij ineens naar een andere plek zouden verhuizen buiten Utrecht, zou dit hetzelfde gevolg hebben. Werk- privébalans is erg belangrijk en een lange reistijd iedere dag draagt niet bij aan een goede balans. Bij het aannemen van nieuwe talenten houden wij hier ook rekening mee, een reistijd van deur tot deur van een uur is dan echt de max.

Wij zijn van plan om in 2019 te gaan verhuizen naar een nieuw pand, omdat we ruimte tekort komen. Zelfs al blijven we binnen Utrecht, rekenen wij uit wat de gevolgen zijn voor iedere werknemer. Degene die buiten Utrecht wonen, moeten niet ineens een reistijd van een half uur erbij krijgen. Kortom wanneer we verder van het centrum vandaan gaan, willen we Experius fietsen/gratis gebruik van OV-fietsen of bij echt een langere afstand elektrische scooters regelen.
Uiteraard inventariseren we ook wat de werknemers graag zien in een nieuwe werkplek, wat is nu top en wat kan nu beter. Bijvoorbeeld, een wens is meer stilte werkplekken. Kortom, mensen hebben daadwerkelijk invloed op de keuze van hun nieuwe werkplek.

Wanneer je als organisatie al een keuze hebt gemaakt met grote impact, zonder overleg met de medewerkers. Kan je hier vervolgens met empathie mee omgaan, erkennen dat de impact groot is en meedenken in een zo goed mogelijke oplossing. Werkgeluk is voor sommige wellicht een wat vage term maar bij ieder beroep gaat het erom: doe je graag wat je doet, werk je in een fijne sfeer, word je gehoord en gewaardeerd.

Niet iedere organisatie hoeft een Chief Happiness Officer maar wel iemand die de belangen van de werknemers goed kent en behartigt. Hierdoor worden keuzes niet slechts gemaakt op basis van cijfers of externe factoren maar ook op basis van de werknemers, vanuit het hart van de organisatie’.

Waarvan akte.

Reageren op deze weblog>>

KVMO *** Wassenaarseweg 2 *** 2596 CH Den Haag *** T: 070 - 383 95 04 *** E: