In de huidige gespannen situatie is één gek voldoende

07 dec 2015
1737 keer
Marineschepen tijdens de NAVO-oefening Trident Juncture 2015 Marineschepen tijdens de NAVO-oefening Trident Juncture 2015 Bron foto: Allied Joint Force Command Brunssum
Nationale en internationale veiligheid staan na een lange afwezigheid weer hoog op de (politieke) agenda. Bij de Nederlanders dringt langzamerhand het besef door dat veiligheid geen vanzelfsprekendheid is. De schrik zit er bij de Nederlanders dan ook goed in, zo bleek afgelopen week in Houten. Een groot aantal Houtenaren hadden de politie gebeld naar aanleiding van een (niet bekend gestelde) Landmacht oefening waar zowaar met oefenmunitie werd geschoten.
Naar aanleiding van de schotenwisseling tijdens deze oefening vroeg een politieke partij opheldering van de burgemeester. “Veiligheid is van groot belang, dus veiligheidsoefeningen ook. Die mogen echter niet ten koste gaan van veiligheidsgevoel van inwoners, zeker niet in een tijd van wereldwijde terreurdreiging, aanslagen, relatief dichtbij huis en een algemeen gevoel van onveiligheid” aldus de politieke partij. Het was inderdaad niet goed dat de Landmacht de oefening, die overigens op defensieterrein plaatsvond, niet had gecommuniceerd en de Houtenaren niet op de hoogte waren. Maar hoe groot is de kans dat er op de hei bij Houten een terreuraanslag wordt gepleegd?
Het valt me op dat er naast de zorg over veiligheid op lokaal niveau, internationale zorg over veiligheid óók steeds prominenter wordt. In reacties op mijn tweets ontvang ik steeds vaker een reactie waarin wordt verwezen naar WOIII. Is dit iets waar we ons zorgen over zouden moeten maken?
In het postume interview van de onlangs overleden Duitse schrijver en Nobelprijswinnaar Gunter Grass gaf hij aan “We lopen het risico dezelfde fouten als vroeger te maken, zonder het te merken, alsof we slaapwandelaars zijn, kunnen we in een nieuwe Wereldoorlog terechtkomen”.

Naar aanleiding van de ‘groene mannetjes’ die vorig jaar in Oekraïne de grens overstaken om de separatisten te ‘helpen’ en de Russische Luchtmacht die plagerige acties boven de Baltische staten uitvoeren, reageerde de NAVO met oefeningen vlak bij de Russische grens. Vox-journalist Max Fisher ziet in al deze incidenten de voorbode van iets groters: de mogelijkheid van WO III. Fisher kwam tot zijn conclusie na een drietal maanden met critici, adviseurs en strategische analisten te hebben gesproken.
Het is opvallend hoe landen reageren op het ‘slaapwandelen’, zoals Grass dat verwoordt. In Nederland wordt er een semantische discussie gevoerd of de dienstplicht óók voor vrouwen moet worden ingesteld. Terwijl landen als Litouwen en Finland de dienstplicht weer invoeren, dan wel dat burgers worden geïnformeerd dat, afhankelijk van de situatie, deze per direct zal worden ingevoerd.
Het aantal incidenten waar Fisher naar verwijst is de afgelopen periode wereldwijd verder toegenomen. De expansiedrift van China kent geen grenzen en een conflict in de Zuid- Chinese zee ligt op de loer. De kunstmatige aangelegde (springplank) Spratly- eilanden zorgen voor de nodige spanning, daar ze door niemand worden erkend. Naar aanleiding van een ‘pass by’ bij de Spratly-eilanden van een Amerikaans marineschip antwoordde een Chinese marinecommandant dat een klein incident een oorlog kan ontketenen in de Zuid-Chinese zee. Met ander woorden: de Verenigde Staten moeten hun ”provocatieve acties”' in dit gebied stoppen en China haar gang laten gaan.

Ook dichter bij huis ligt het gevaar op de loer. Steeds vaker delen Russische schepen en vliegtuigen speldenprikjes uit. Het toenemend aantal incidenten nabij de Turkse en Syrische grens heeft inmiddels geleid tot het daadwerkelijk neerschieten van een Russische bommenwerper. Het is afwachten hoe hard Rusland hierop gaat reageren. Eén ding is zeker, Poetin zal van zich laten horen.
In het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic was onlangs te lezen: “net als nu leefde in 1914 iedereen in de veronderstelling dat de versnelde vooruitgang in wetenschap, technologie en communicatie een oorlog niet alleen dom, maar ondenkbaar maakte”. Of om in de taal van mijn kinderen te spreken: oorlog dat is zo 2014. Ik hoop het voor ze maar we moeten ons allemaal wel realiseren dat er uiteindelijk maar één gek nodig is om in de huidige gespannen situatie WOIII te laten ontvlammen.


KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04