Ambtenaren moeten flexibeler worden, wie gaat dat betalen?

30 nov 2015
1662 keer
Ambtenaren moeten flexibeler worden, wie gaat dat betalen? Bron foto: logistiek.nl
Afgelopen week las ik twee berichten in de krant die gingen over flexibiliteit in relatie tot werknemers. Als je de koppen van de artikelen leest - kom ik later op terug - dan heb ik hier beeld en geluid bij. Het eerste bericht betrof ‘Werknemer wenst steeds meer flexibiliteit’. Een logische wens, bezien vanuit de werknemer omdat ‘werk en privé’ steeds vaker in elkaar overlopen. Bijna iedereen is vandaag de dag 24 uur bereikbaar en zowel de werkgever als de werknemer maakt hier graag mis-/gebruik van.
Het huidige leven lijkt een stuk sneller te gaan dan in het verleden. Het lijkt er steeds meer op dat de samenleving bang is iets te missen, dus wordt alles zo goed als ‘near real time’ tot zich genomen. Flexibiliteit is in dit ‘jachtige’ leven dan ook een vereiste. Het is dus niet verwonderlijk dat werknemers flexibele werktijden als belangrijkste arbeidsvoorwaarde beschouwen. Het is denk ik niet omdat zij het werk steeds vaker als ‘een hinderlijke onderbreking van de dag’ beschouwen, maar meer om invulling te kunnen geven aan hun 24 uurs levensstijl: als ik toch altijd bereikbaar ben/moet zijn, dan werk ik op tijden die mij het best uitkomen. Met als groot voordeel minder ‘arbeid en zorg’ stress en/of fileleed.

In het tweede artikel ‘Rijksambtenaren moeten veel vaker van baan wisselen’ is minister Blok aan het woord. Hij wil meer flexibiliteit van zijn ambtenaren. Hij geeft aan dat mobiliteit, voor de jongeren die binnenstromen, bij de Rijksoverheid de norm gaat worden. Mensen hebben meer lol in hun werk als ze af en toe iets anders gaan doen. Ik kan dit alleen maar onderschrijven. Functieroulatie verruimt de kennis en ervaring, houdt het werk uitdagend en heeft als bijkomend voordeel dat je breder inzetbaar bent. In het artikel was een reactie van FNV Overheid op het voorstel te lezen: “... zij keuren het af dat ambtenaren verplicht kunnen worden om na een aantal jaar naar een andere baan over te stappen. Dat komt volgens FNV Overheid neer op 'tijdelijke contracten'. Het gevolg hiervan is dat mensen onzeker worden en dan stappen ze helemaal niet meer over”. Ik hoop dat de FNV Overheid in de krant verkeerd is geciteerd. Het eerste wat de bonden namelijk moeten eisen is dat de aanstelling op functie wordt veranderd in een aanstelling bij het Rijk, misschien zelfs wel bij de overheid. Op deze wijze wordt het probleem van de aanstelling op functie en het gevaar van tijdelijke contracten omzeild. Wat de FNV Overheid gemakshalve vergeet is dat voor een groot aantal jonge ambtenaren het reeds de normaalste zaak van de wereld is om op gezette tijden van functie te veranderen. Ik heb, als ik deze jongeren zie en/of spreek, namelijk niet de indruk dat zij onzeker zijn.
Ik heb dan ook het gevoel dat FNV Overheid zich voornamelijk richt op de oudere ambtenaar die al sinds jaar en dag op de automatische piloot zijn of haar werk doet. Ook hier geldt dat, als deze ambtenaar goed wordt begeleid en er in deze ambtenaar wordt geïnvesteerd (opleidingen en trainingen), hij/zij over het algemeen zonder problemen van beleidsterrein of werkzaamheden kan wisselen. En laten we eerlijk zijn, voor de meeste ambtenaren zal dit niet voor het eerst zijn, gezien het grote aantal reorganisaties dat de afgelopen jaren bij de overheid heeft plaatsgevonden.

Ik vond het opvallend dat beide artikelen over de flexibiliteit van werknemers gaan en dat er geen enkele koppeling valt te maken tussen beide stukken. Als ik beide artikelen vertaal naar de situatie bij Defensie dan constateer ik dat voor militairen geldt dat de operationele inzet en de Bijzondere Positie van de militair tot gevolg hebben dat de flexibiliteit van werkuren nagenoeg volledig ten gunste van de werkgever komt. Wat betreft het tweede artikel zou Defensie als voorbeeld kunnen dienen voor de overige overheidssectoren. Immers, voor militairen is functieroulatie de normaalste zaak van de wereld. Militairen worden hier absoluut niet onzeker van. Overplaatsing brengt misschien een gezonde spanning met zich mee, maar maakt wat mij betreft het werk een stuk uitdagender. Ondanks de ervaring die Defensie met functieroulatie heeft is het tot op heden niet gelukt om een functieroulatiesysteem voor het burgerpersoneel van de grond te krijgen. Ik ben dan ook benieuwd hoe minister Blok hier invulling aan wil gaan geven. Begeleiden (loopbaanorganisatie), opleiden en trainen hebben namelijk extra kosten en meer ambtenaren tot gevolg. Als ik dan kijk naar het kabinetsbeleid van de afgelopen jaren, dan heb ik echter het gevoel dat de overheid geen extra geld wil investeren in haar ambtenaren. Ik ben dan ook benieuwd hoe dit beleid voet aan de grond moet krijgen: de kosten gaan immers voor de baten uit.

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04