Licence to kill

09 mrt 2020
885 keer
Licence to kill
De verontwaardiging in november vorig jaar was groot toen het Kamerlid Öztürk van DENK militairen moordenaars noemde in het Hawija-debat. Later op de avond herhaalde partijgenoot en Kamerlid Azarkan dit nog eens bij het programma PAUW op NPO 1. Naar aanleiding van de uitspraken deden ruim 3.500 militairen, veteranen en vakbonden waaronder de KVMO aangifte tegen de Kamerleden. Zij vonden dat de Kamerleden over de schreef gingen toen zij de Nederlandse luchtaanval die Iraakse burgers het leven kostte "moord" noemden. De militairen en vakbonden vinden en vonden dat de Kamerleden Öztürk en Azarkan zich daarmee schuldig maakten aan het zaaien van haat, belediging en laster.

Afgelopen week gaf het Openbaar Ministerie aan niets met de aangifte te gaan doen. Volgens het OM geldt voor het Kamerlid Öztürk dat zijn uitspraak onder de parlementaire onschendbaarheid valt, en daarmee is de kous af. Voor het Kamerlid Azarkan geldt dat er in beginsel sprake is van een belediging, maar er zijn verzachtende omstandigheden. Het betreft hier het handelen van niet nader genoemde Nederlandse militairen en de Nederlandse krijgsmacht. Daarnaast moeten overheidsdienaren in beledigend opzicht meer kunnen verdragen dan een gewone burger (art.10 EVRM). Hetzelfde EVRM geeft aan dat er terughoudend moet worden omgegaan met het strafrechtelijk vervolgen van uitspraken die tijdens een live tv-programma zijn gedaan. Opvallend is dat deze uitspraak verwijst naar een voorval in Turkije waarbij iemand naar aanleiding van uitspraken tijdens een live programma werd gearresteerd.

Tot zover de uitspraken wat betreft de DENK Kamerleden. Wat voor veel militairen en hun thuisfront als schokkend is ervaren, is het feit dat het OM in de sepot-brief de DENK-Kamerleden in juridische zin gelijk geeft. Het Om stelt hier dat bij militaire operaties waarbij doden vallen in juridische zin sprake is van ‘moord’. We hebben het hier niet over 007 met een ‘licence to kill’ maar over militairen die namens onze samenleving in oorlogsomstandigheden hun werk moeten doen. De onderbouwing van het OM op dit punt berust op drijfzand aangezien het is gebaseerd op het Strafrecht in plaats van het Militair Strafrecht. In het Militair Strafrecht wordt namelijk het optreden van militairen, indien nodig, beoordeeld aan de hand van de geldende geweldsinstructies en het internationale oorlogsrecht.

Naar aanleiding van de commotie nuanceerde het OM de sepotbrief in een persbericht. Hierin stond dat: “…het betreurde dat een strikt juridische beoordeling mogelijk voorbij gaat aan de gevoelens van de militairen en is zich bewust van het feit dat zij zich dagelijks inzetten voor de (inter)nationale veiligheid”. Inmiddels is hierover contact geweest met de advocaat van de militairen en is een gesprek ter toelichting aangeboden. Dit gesprek zal eerdaags plaatsvinden.

De uitspraak betreft niet alleen militairen. Al onze frontlinie veiligheidsmedewerkers die bewapend zijn beschikken over geweldsinstructies hebben een ‘licence to kill’. Zij mogen dit excessief geweld alleen inzetten als er is voldaan aan een aantal vereisten. Om hier een daags beeld bij te schetsen: onze dienders worden jaarlijks met ongeveer 11.0000 geweldsincidenten geconfronteerd. Het is dus heel goed mogelijk dat onze frontlinie veiligheidsmedewerkers ‘met voorbedachte rade’ en ‘willens en wetens’ iemand verwonden of zelfs doden. Echter, zolang is voldaan aan de geweldsinstructies is er geen sprake van moord.

Het is goed dat het OM met een genuanceerde reactie is gekomen. Echter, het leed was al geschied. Het past goed in een beeld dat ik vandaag de dag steeds zie en vraag me dan ook af of onze Haagse beleidselite nog wel enig idee heeft hoe de daagse wereld eruit ziet.

https://www.kvmo.nl/images/templateopmaak/button_reageren.jpg

KVMO  |  Wassenaarseweg 2, 2596 CH Den Haag  |  070 - 383 95 04